EYT İle Erken Emeklilikte Yeni Gelişmeler! 58, 60 ve 65 Yaş Gruplarını İlgilendiriyor!

Emeklilikte yaşa takılanlar ile ilgili yapılan düzenlemelerin ardından, Türkiye’de emeklilik yaşı üzerine tartışmalar yeniden alevlendi. SGK verileri, milyonlarca çalışanın emeklilik şartlarının farklılıklar gösterdiğini ortaya koyarken, aynı dönemde sigortalı çalışanlar arasında yıllara göre belirgin farklar dikkatleri çekiyor.

Habertürk’te yer alan habere göre, çalışma hayatında aktif olan 23,3 milyon kişi, emeklilik yaşı açısından üç ana grupta toplanıyor. Bunu ağırlıklı olarak SSK’lılar (4/a) üzerinden şekillendirmemizin nedeni, bu grubun çalışan sayı açısından en büyük orana sahip olmasıdır.

58, 60 ve 65 YAŞ DETAYLARI: 23 MİLYON ÇALIŞANI ETKİLİYOR

Daha önce geçerli olan yasaya göre, 8 Eylül 1999 tarihinden önce sigortalı olarak işe başlayanların emeklilik süreçlerinde sigortalılık süresi, prim gün sayısı ve yaş şartı olmak üzere üç temel koşul geçerliydi. Ayrıca, emeklilik yaşı ve prim gün sayısında da kademeli düzenlemeler yer alıyordu. Örneğin, 1 Nisan 1989 tarihinde sigortalı iş hayatına adım atan bir SSK’lı kadın, 5300 prim günü ile 45 yaşında emeklilik hakkı kazanırken; erkekler ise 5450 prim günü ile 51 yaşında emekli olabiliyordu. 8 Eylül 1999 tarihinde sigortalı çalışmaya başlayan SSK’lıların emeklilik için gereken prim gün sayısı ise kadınlarda 5975 ve erkeklerde 58 yaş, kadınlarda 56 yaşında emeklilik olabiliyordu.

2023’te yapılan EYT düzenlemesiyle, 8 Eylül 1999 ve öncesinde işe başlayanlar için yaş sınırı kaldırılmıştır. Böylece geriye sadece prim gün sayısı ve sigortalılık süresi koşulları kalmıştır. Sigortalılık süresi ise yalnızca 8 Eylül 1999'dan önce işe başlayan ve o tarihte 18 yaşından küçük olanlar için geçerlidir. Diğerleri için bu şartı tamamlamış durumdadır. Böylece, sigortalı çalışma süresi ile ilgili farklılık gösteren prim gün sayısını tamamlayan kişiler, hemen emeklilik hakkına sahip olabiliyor. İlk defa 8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı çalışmaya başlayan ve halen iş hayatında bulunan yaklaşık 2,5 milyon kişi için emeklilik yaşı kadınlarda 38, erkeklerde ise 43 yaşında başlıyor; ancak prim gün sayısını tamamlayamayanlar için bu yaş daha ileride olabilir.

KADIN VE ERKEKLER İÇİN KADEMELİ EMEKLİLİK UYGULAMASI

8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında sigortalı çalışmaya başlayan SSK’lılar için sigortalılık süresi şartı bulunmuyor. Normal emeklilik için gereken 7000 prim gününü tamamlayan kadınlar 58, erkekler ise 60 yaşında emekli olabilecek. Sigortalılık süresinin kaldırılması, bazı durumları birlikte getiriyor. Örneğin, bir erkek 40 yaşında işe başlayıp, kesintisiz çalışırsa 7000 prim gününü 20 yıl içinde tamamlayarak 60 yaşında emeklilik hakkı kazanabilecektir. Eğer 1999 öncesinde olduğu gibi 25 yıllık sigortalılık süresi aransaydı, bu kişi 65 yaşında emekli olabilecekti.

Çalışma hayatında olan işçi, memur ve esnaf statüsündeki 4-5 milyon kişi, emeklilik yaşı açısından 58-60 yaş grubunda değerlendiriliyor.

İlk defa 30 Nisan 2008 sonrasında sigortalı çalışmaya başlayanlar, yaş ve prim gün sayısı koşullarını sağladıkları takdirde emeklilik hakkı elde edebilecek. Normal emeklilik için prim günü şartı, 4/a (SSK) statüsünde 7200, 4/b (BAĞ-KUR) ve 4/c (Emekli Sandığı) statüsünde ise 9000 olarak belirlenmiştir.

Bu prim günü şartını 31 Aralık 2035 tarihine kadar tamamlayan kadınlar 58, erkekler 60 yaşında emeklilik hakkına sahip olabilecekler. Prim günü tamamlama tarihi her iki yılda bir 1 yaş artacaktır. 1 Ocak 2036 ile 31 Aralık 2037 tarihleri arasında prim gününü tamamlayan kadınlar 59, erkekler ise 61 yaşında emekli olacaklardır.

Aktif sigortalıların yaklaşık 17 milyonunu, 30 Nisan 2008 tarihinde sonra çalışmaya başlayanlar oluşturuyor. Bunlar da kendi içlerinde üç ana gruba ayrılmakta. İlk grup, 58-60 yaş grubuna dahil olanlar. İkinci grup, kadınlarda 59-64, erkeklerde 61-64 arasında kademeli emeklilik koşuluna tabi olanlardır. Son grup ise tam 65 yaşına tabi olanlardan oluşmaktadır.

Örneğin, 2020 ve sonrasında çalışmaya başlayan erkekler 4/b ve 4/c statüsünde 65 yaşından önce emeklilik hakkı kazanamayacaklardır. Aynı durumda olan kadınlar ise, 2021 yılı ve sonrasında çalışmaya başlamışlarsa 65 yaş kuralına tabi olacaklardır.

4/a (SSK) statüsündekiler için 65 yaş uygulaması biraz daha geç devreye girmektedir. 2024 itibarıyla çalışmaya başlayan erkekler 4/a statüsünde 65 yaşından önce emekli olamayacaklardır. 4/a statüsündeki kadınlar için 65 yaş uygulaması ise, 2028 yılı ve sonrasında işe başlayanlar için geçerli olacaktır.

Tabii ki, 65 yaş kuralı sadece 2020 yılından itibaren çalışmaya başlayanları kapsamıyor. İlk defa sigortalı çalışmaya 1 Mayıs 2008 tarihinde başlayanların prim gününü 1 Ocak 2044 ve sonrasında tamamlayan her birey 65 yaş kuralına tabi olacaktır.

Bu durum, mevcut çalışma hayatında 2,5-3 milyon kişinin 65 yaşından önce emekli olma imkanının bulunmadığını göstermektedir. Ayrıca, prim gün sayısını tamamlayamamış olan pek çok kişi de potansiyel olarak 65 yaş kuralına girmektedir.